Nhật Bản là một trong những quốc gia thường xuyên xảy ra động đất. Đối với người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật, việc hiểu các quy tắc phòng chống thiên tai không chỉ giúp giảm hoang mang khi có sự cố mà còn có thể bảo vệ tính mạng của bản thân và những người xung quanh.
Nhật Bản có hệ thống Cảnh báo động đất khẩn cấp – 緊急地震速報（きんきゅうじしんそくほう）, do Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) vận hành. Hệ thống có thể phát cảnh báo trong thời gian rất ngắn trước khi rung chấn mạnh tới một số khu vực, giúp người dân có thêm thời gian thực hiện các hành động bảo vệ an toàn.
Vì vậy, thay vì chỉ lo sợ khi nghe tin động đất, người Việt tại Nhật nên chủ động chuẩn bị từ trước và biết chính xác mình phải làm gì khi động đất xảy ra.
🇯🇵 1. Khi động đất xảy ra: Bình tĩnh và bảo vệ đầu trước tiên
Điều quan trọng nhất khi cảm nhận rung lắc là không hoảng loạn và không chạy ra ngoài ngay lập tức.
Nếu đang ở trong nhà, ký túc xá hoặc nơi làm việc:
「まず、身を守る」
Trước tiên, hãy bảo vệ bản thân.
- Nhanh chóng cúi thấp người.
- Chui xuống dưới bàn chắc chắn nếu có thể.
- Dùng tay hoặc vật mềm bảo vệ đầu và cổ.
- Tránh xa cửa kính, tủ cao, giá sách và các vật có nguy cơ đổ.
- Không sử dụng thang máy.
- Không chạy chen lấn ra cầu thang khi nhà vẫn đang rung lắc.
Mục tiêu đầu tiên không phải là “chạy thật nhanh”, mà là tránh bị thương bởi đồ vật rơi, kính vỡ hoặc vật dụng đổ xuống.
🏠 2. Sau khi rung lắc giảm: Kiểm tra xung quanh trước khi di chuyển
Khi rung lắc mạnh đã giảm, hãy quan sát tình hình trước khi rời khỏi vị trí.
Kiểm tra:
- Có người bị thương hay không.
- Có kính vỡ hoặc vật dụng nguy hiểm trên sàn hay không.
- Có khói hoặc dấu hiệu cháy hay không.
- Lối thoát hiểm có bị chắn hay không.
- Có thông báo sơ tán từ chính quyền địa phương hay không.
Nếu tòa nhà hoặc khu vực có nguy hiểm, hãy di chuyển theo lối thoát hiểm và hướng dẫn của nhân viên, chính quyền địa phương.
Không nên tự ý quay lại lấy đồ nếu khu vực đã được yêu cầu sơ tán.
Một số từ tiếng Nhật cần nhớ
| Tiếng Nhật | Cách đọc | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 地震 | じしん | Động đất |
| 津波 | つなみ | Sóng thần |
| 避難 | ひなん | Sơ tán |
| 避難所 | ひなんじょ | Nơi sơ tán |
| 避難場所 | ひなんばしょ | Địa điểm sơ tán |
| 防災 | ぼうさい | Phòng chống thiên tai |
| 非常口 | ひじょうぐち | Lối thoát hiểm |
| 緊急地震速報 | きんきゅうじしんそくほう | Cảnh báo động đất khẩn cấp |
🌊 3. Nếu ở gần biển: Phải đặc biệt cảnh giác với sóng thần
Động đất ngoài khơi có thể gây ra 津波（つなみ）– sóng thần.
Nếu đang ở khu vực ven biển và cảm nhận một trận động đất mạnh hoặc kéo dài, không nên chờ đợi quá lâu để xác nhận thông tin mới bắt đầu hành động.
Hãy:
Rời khỏi khu vực ven biển → di chuyển đến nơi cao hoặc địa điểm sơ tán được chỉ định → theo dõi thông báo chính thức.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản khuyến cáo khi có cảnh báo sóng thần cần sơ tán ngay đến nơi an toàn như vùng đất cao hoặc tòa nhà cao tầng được chỉ định làm nơi sơ tán.
Đặc biệt, không quay lại bờ biển để xem sóng và không đứng gần sông, cửa sông để quan sát tình hình.
🎒 4. Chuẩn bị túi đồ khẩn cấp ngay từ khi chưa có động đất
Một trong những cách tốt nhất để giảm rủi ro là chuẩn bị trước.
Người Việt sống tại Nhật nên chuẩn bị một túi đồ khẩn cấp có thể mang theo nhanh chóng.
Nên chuẩn bị:
- Nước uống.
- Thực phẩm khô, đồ ăn có thể bảo quản lâu.
- Đèn pin.
- Pin dự phòng.
- Sạc điện thoại/pin dự phòng.
- Thuốc và vật dụng cá nhân cần thiết.
- Khẩu trang.
- Khăn giấy, khăn ướt.
- Một ít tiền mặt.
- Bản sao giấy tờ quan trọng.
- Áo khoác hoặc quần áo dự phòng.
- Giày dép phù hợp.
- Còi báo hiệu.
Nếu ở ký túc xá hoặc nhà thuê, người lao động cũng nên biết cầu dao điện, van gas, bình chữa cháy và lối thoát hiểm nằm ở đâu.
Quan trọng hơn, hãy xác định trước nơi sơ tán gần nhà và nơi làm việc.
📱 5. Người Việt có thể nhận thông tin thiên tai bằng tiếng Việt
Một khó khăn đối với người nước ngoài khi xảy ra thiên tai là không hiểu thông báo bằng tiếng Nhật.
Tuy nhiên, Nhật Bản đã xây dựng nhiều hệ thống cung cấp thông tin thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. Chính phủ Nhật Bản cho biết thông tin về thiên tai, cảnh báo động đất, sóng thần và hướng dẫn sơ tán đã được xây dựng bằng nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt.
Một công cụ đáng chú ý là ứng dụng Safety tips, có thể gửi thông báo về thiên tai và cung cấp thông tin liên quan đến sơ tán bằng nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt.
Người Việt đang sống tại Nhật nên cài đặt ứng dụng và bật thông báo trước khi có sự cố.
Ngoài ra, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cũng cung cấp thông tin thiên tai đa ngôn ngữ.
🏫 6. Biết trước “避難所 – nơi sơ tán” gần nơi ở
Khi xảy ra thiên tai lớn, có thể phải rời khỏi nhà hoặc ký túc xá.
Vì vậy, ngay khi ổn định cuộc sống tại Nhật, hãy tìm hiểu:
Nhà → nơi làm việc → 避難所（ひなんじょ）
Hãy xác định:
① Nơi sơ tán gần nhà.
② Nơi sơ tán gần công ty.
③ Tuyến đường đi bộ đến nơi sơ tán.
④ Địa điểm cao hoặc an toàn nếu khu vực có nguy cơ sóng thần.
Đừng đợi đến khi động đất xảy ra mới mở Google Maps để tìm đường.
Nhật Bản thường tổ chức các cuộc diễn tập phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài. Các hoạt động này giúp người nước ngoài thực hành sơ tán, nhận thông tin và làm quen với quy trình ứng phó khi có thiên tai.
👥 7. Khi đến nơi sơ tán: Hãy bình tĩnh và hợp tác
避難所（ひなんじょ） là nơi được sử dụng để hỗ trợ người dân khi cần sơ tán.
Tại đây, người Việt cần:
- Làm theo hướng dẫn của nhân viên.
- Đăng ký thông tin nếu được yêu cầu.
- Giữ gìn vệ sinh chung.
- Phân loại rác.
- Xếp hàng khi nhận đồ ăn, nước uống.
- Không gây ồn ào.
- Tôn trọng không gian của người khác.
- Chủ động hỏi khi không hiểu thông báo.
Trong một số địa phương, có thể có bàn hỗ trợ thông tin dành riêng cho người nước ngoài. Các chương trình diễn tập tại Nhật cũng đã chú trọng đến việc cung cấp thông tin cho người nước ngoài trong trường hợp khẩn cấp.
Không biết tiếng Nhật không có nghĩa là không thể nhận được hỗ trợ. Điều quan trọng là phải chủ động tìm kiếm thông tin và nhờ trợ giúp khi cần.
📞 8. Ghi nhớ những số điện thoại khẩn cấp
Người Việt tại Nhật nên lưu sẵn các số điện thoại quan trọng:
119 → Cấp cứu, xe cứu hỏa
110 → Cảnh sát
Ngoài ra, nên lưu số điện thoại:
- Công ty.
- Người phụ trách.
- Nghiệp đoàn/đơn vị hỗ trợ nếu thuộc chương trình thực tập.
- Đại sứ quán hoặc Tổng Lãnh sự quán Việt Nam.
- Bạn bè, người thân tại Nhật.
Khi xảy ra sự cố lớn, điện thoại có thể quá tải, vì vậy không nên liên tục gọi điện nếu chưa thực sự cần thiết. Hãy ưu tiên tin nhắn hoặc các phương thức liên lạc phù hợp khi có thể.
❤️ 9. Đừng chỉ chuẩn bị cho bản thân
Khi xảy ra động đất, người cần giúp đỡ có thể là:
- Đồng nghiệp.
- Người lớn tuổi.
- Trẻ em.
- Người bị thương.
- Người nước ngoài không hiểu tiếng Nhật.
Nếu bản thân đã biết cách xử lý, hãy bình tĩnh hỗ trợ người xung quanh trong khả năng an toàn của mình.
Nhật Bản đặc biệt coi trọng tinh thần 「助け合い（たすけあい）」 – giúp đỡ lẫn nhau khi xảy ra thiên tai.
Tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng là:
Không tự đặt bản thân vào nguy hiểm để cứu người khác.
Hãy đảm bảo an toàn cho mình trước, sau đó mới hỗ trợ người xung quanh.
🇻🇳 10. Người Việt cần chuẩn bị gì trước khi sang Nhật?
Đối với thực tập sinh và người lao động Việt Nam chuẩn bị sang Nhật, phòng chống động đất nên được đưa vào nội dung đào tạo trước xuất cảnh.
Trước khi xuất cảnh:
✔ Học các từ vựng về thiên tai.
✔ Biết cách nhận cảnh báo động đất.
✔ Tìm hiểu nơi sơ tán.
✔ Học cách gọi 110 và 119.
✔ Cài ứng dụng nhận cảnh báo thiên tai.
✔ Chuẩn bị túi đồ khẩn cấp.
✔ Tham gia diễn tập phòng chống thiên tai nếu có cơ hội.
✔ Lưu thông tin liên hệ của công ty và đơn vị hỗ trợ.
🌸 5 nguyên tắc vàng khi xảy ra động đất
Hãy ghi nhớ thật ngắn gọn:
1. Bình tĩnh
Không hoảng loạn, không chen lấn.
2. Bảo vệ đầu
Cúi thấp người, trú dưới bàn chắc chắn nếu có thể.
3. Tránh nguy hiểm
Tránh kính, tủ cao, vật dễ rơi và không sử dụng thang máy.
4. Sơ tán đúng hướng
Làm theo thông báo của chính quyền và đến nơi an toàn.
5. Luôn cập nhật thông tin
Theo dõi JMA, chính quyền địa phương và các nguồn thông tin chính thức.
🇯🇵 Chủ động phòng chống thiên tai – bảo vệ chính mình
Động đất là một phần của rủi ro tự nhiên tại Nhật Bản, nhưng hoảng sợ và thiếu chuẩn bị mới khiến rủi ro trở nên lớn hơn.
Đối với người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật, hãy biến việc phòng chống thiên tai thành một kỹ năng cần thiết giống như học tiếng Nhật hay học kỹ năng nghề.
Biết trước – chuẩn bị trước – bình tĩnh xử lý – làm theo hướng dẫn.
Chỉ một vài phút chuẩn bị hôm nay có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn khi tình huống khẩn cấp xảy ra.
📌 Thông tin hữu ích
Người Việt tại Nhật nên thường xuyên theo dõi thông tin từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) và chính quyền địa phương. JMA cung cấp cảnh báo, thông tin động đất và sóng thần; hệ thống cảnh báo động đất khẩn cấp có thể phát cảnh báo trong thời gian rất ngắn khi có nguy cơ rung chấn mạnh.
Thông điệp dành cho thực tập sinh và người lao động Việt Nam:
🇻🇳 Sang Nhật không chỉ cần học nghề và tiếng Nhật – hãy học cả cách bảo vệ bản thân trong môi trường sống mới. 🇯🇵
Hashtag
#NhatBan #DongDatNhatBan #PhongChongThienTai #AnToanTaiNhatBan #NguoiVietTaiNhat #ThucTapSinhNhatBan #LaoDongVietNamTaiNhat #SongVaLamViecTaiNhat #KyNangSong #KyNangPhongChongThienTai #PhongChongDongDat #CanhBaoDongDat #避難 #防災 #地震 #津波 #ThinhLongGroup #
